Axiell Internet Server 5

Objectnummer
18758
Titel
Vaas met decor met vogels.
Vervaardiger
Sanderus, Francien (plateelschilder), Gouda
Hakker, L. (plateelschilder), Gouda
Zuid-Holland, N.V. Plateelbakkerij (fabriek), Gouda
Datum
1905

Beschrijving

Vaass voorzien decor met twee vogels. Kleuren: bruin (vogels en takken) en geel en lichtgroen (bladeren) op een witte ondergrond. Model- en decornummer: 483/304. Glanzend geglazuurd.

Nu te zien in het museum
Soort object
vaas
Collectie
Gouds plateel
Trefwoorden
sieraardewerk, Art Nouveau, vrouwelijke kunstenaars, PZH 1898-1910, dier, vogel
Materiaal
aardewerk, glazuur
Techniek
gegoten, gebakken, geglazuurd, beschilderd
Formaat
Opschrift(en)
- soort
  merk
- positie
  onderkant
- inhoud
  Zuid.Holland Gouda
- beschrijving
  Geschilderd in zwart met Lazaruspoortje.
- soort
  modelnummer
- positie
  onderkant
- inhoud
  483
- beschrijving
  Geschilderd in zwart.
- soort
  decornummer
- positie
  onderkant
- inhoud
  304
- beschrijving
  Geschilderd in zwart.
- soort
  signatuur
- positie
  onderkant
- inhoud
  FS
- beschrijving
  Geschilderd in zwart.
- interpretatie
  Signatuur van plateelschilderes Francien Sanderus.
- soort
  signatuur
- positie
  onderkant
- inhoud
  HL
- beschrijving
  Monogram, geschilderd in zwart.
- interpretatie
  Signatuur van plateelschilder Leen Hakker.
- soort
  modelnummer
- positie
  onderkant
- inhoud
  483
Tentoonstelling(en)
Ongehoord - Verzamelde vrouwen.
2025-03-08 / 2027-02-22
Museum Gouda
Literatuur
Riek Sandérus en haar collega's: een onderzoek naar de schilderessen van de PZH periode 1898-1930
Bree-van der Hoek, A. de
stageverslag
Rozenburg 1883-1917. Geschiedenis van een Haagse fabriek
Gemeentemuseum Den Haag
pagina 88

Documentatie

Zie het stageverslag over Sanderus van Annemarie de Bree, mei/juni 2007. Eerder werd de signatuur HL gezien als de signatuur van Heiltje Lens. Voortschrijdend inzicht maakt dat HL wordt gezien als de signatuur van Leendert Hakker.

Teksten

tekst tentoonstelling 'Ongehoord' (2025)

Francien Sanderus

De eerste directeur van Plateelbakkerij Zuid-Holland zag in zijn fabriek een rol voor vrouwen weggelegd. Bijna alle onderdelen van het productieproces achtte hij geschikt voor hen. Van het gieten van de klei in vormen tot het schilderen. In de praktijk voerden zijn vrouwelijke werknemers vooral het fijnere (schilder)werk uit. Plateelschilder Francien Sanderus (1868–1947) blonk uit in het schilderen van vogels. Samen met collega Leen Hakker beschilderde ze deze vaasjes in art nouveau-stijl. Zij nam de vogels op zich, hij de bloemen en planten.

Francien Sanderus en Leen Hakker voor Plateelbakkerij Zuid-Holland
Vaas met vogels en bladeren, 1909–1917
aardewerk

objecttekst

Vaas voorzien van floraal decor met vogels (nr. 304), circa 1905
fabriek: NV Plateelbakkerij Zuid-Holland, Gouda
modelnummer: 483
signatuur: FS (Francien Sanderus), HL (Leen Hakker)
inv.nr. 18758 (schenking 2009)

tekst vaste opstelling (nav aankoop)

Naar alle waarschijnlijkheid ontstonden er in 1905 een serie kleine siervazen door een bijzondere samenwerking tussen plateelschilder Francien Sanderus die sinds 1900 bij de Plateelbakkerij Zuid-Holland, Gouda werkte en Leen Hakker die zijn opleiding had genoten bij de Haagsche Plateelbakkerij Rozenburg. Uit onderzoek is gebleken dat Hakker tussen maart en december 1905 niet bij de Rozenburg werkzaam was. Nadien keerde hij terug als plateelschilder bij de Rozenburg tot aan het faillissement in 1914. In de jaren nadien ging hij ook werken als vooraanstaand schilder bij de Kunstaardewerkfabriek Regina, Gouda. Deze fabriek ontstond rond 1918, onder andere door aankoop van modellen van de failliete Rozenburg.
Mogelijk heeft Hakker dus in 1905 al in Gouda gewerkt, en dan samen met plateelschilder Francien Sanderus. De serie vaasjes van waarschijnlijk niet meer dan 10 in totaal, dragen die steeds hetzelfde decornummer 304 en zijn van de signaturen FS en HL voorzien. De decors zijn voorzover bekend, steeds éénmalig geschilderd en beelden vogels af, gezeten temidden van gebladerte. Bijna altijd zijn het twee vogels, een enkele keer drie, uitgevoerd in overwegend blauwe dan wel okertinten.
Museum Gouda had al een dergelijk vaasje in de collectie dat u kunt zien in de vaste opstelling helemaal rechts (nummer 60), maar nu zijn er door deze aankoop een tweetal bijgekomen, waarvan er een zeker van het 'gelegenheidspaar' FS/HL is (links). De rechter heeft wel de signatuur van HL maar niet die van FS. In plaats daarvan heeft dit vaasje de signatuur J.v.D maar daarvan is de identiteit nog niet vastgesteld.

Links:
Siervaasje, circa 1905
voorzien van floraal decor met vogels (nr. 304)
fabriek: NV Plateelbakkerij Zuid-Holland, Gouda
signatuur: FS (Francien Sanderus), HL (Leen Hakker)
modelnummer: 479
inv.nr. 18758
aankoop 2008 (met steun van Gouds Fonds voor Toegepaste Kunst)

Rechts:
Siervaasje, circa 1905
voorzien van floraal decor met vogels (nr. 304)
fabriek: NV Plateelbakkerij Zuid-Holland, Gouda
signatuur: J.v.D (vooralsnog onbekend), HL (Leen Hakker)
modelnummer: 483
inv.nr. 18757
aankoop 2008 (met steun van Gouds Fonds voor Toegepaste Kunst)

Reageer hier