- Objectnummer26137
- TitelUithangteken van 'De Moriaan' in Gouda.
- Vervaardigeronbekende vervaardiger, Gouda
- Datum
1700 - 1799
- Beschrijving
Uithangteken van het pand 'De Moriaan' aan de Westhaven 29 in Gouda. Houten, beschilderde sculptuur in de vorm van een pijprokende, man met een rok van tabaksbladeren. Lijf zwart geschilderd, hoofdtooi en ketting wit, groene bladeren in linkerhand, witte pijp in rechthand, bladeren van rok afwisselend wit, blauw en rood geschilderd. Losse beugel voor bevestiging aan gevel aanwezig. In 'De Moriaan' was in de achttiende eeuw een tabaksverkoper gehuisvest, zowel een uithangbord als een gevelversiering van tabakskarotten verwijzen hier naar. 'Moren' werden vroeger vaak gebruikt als uithangbord voor tabak en pijpen. Roken wordt in die tijd namelijk geassocieerd met zwarte, tot slaaf gemaakte tabaksplukkers op plantages.
- Nu te zien in het museum
- Soort object
- CollectieGeschiedenis van Gouda
- TrefwoordenGoudse pijpen
- Materiaal
- Techniek
- Formaat
- sculptuur hoogte: 72.50 cm
sculptuur breedte: 31.00 cm
sculptuur diepte: 29.50 cm - Tentoonstelling(en)Met andere ogen.2021-01-30 / 2022-04-13Museum Gouda
- Documentatie
https://nl.wikipedia.org/wiki/De_Moriaan_(Gouda): De Moriaan is een huis met renaissancegevel uit ca. 1625 aan de Westhaven in Gouda. Het is een rijksmonument. De huidige voorgevel in de Hollandse renaissancestijl werd rond 1617 gebouwd. De gevel werd op vlucht gebouwd, voorover hellend, zodat de bovenverdiepingen meer ruimte in de lengte kregen. Ook wordt als voordeel genoemd, dat zodoende de gevel (met de vensters) niet direct in de neervallende regen stond. De bovenste verdieping is ruim 1 meter langer dan de begane grondvertrekken. Geschiedenis van het pand De eerste vermelding van het huis dateert uit 1513. Tot 1605 was er een bakkerij De Twaelff Halff Maenen in het gebouw gevestigd. Daarna werd het een kruidenierswinkel met de naam In de Goecoop. De afgebeelde gevelsteen kwam uit deze periode en droeg de spreuk: Loop, loop, dit is in de Goecoop. Op het eind van de 17e eeuw werd het een winkel voor tabak, koffie en thee. De gevelversiering met de tabakskarotten dateert uit de 17e eeuw en het uithangbord met de Moriaan uit de 18e eeuw. De Moriaan In 1938 werd er een gemeentelijk museum gevestigd met een collectie van de belangrijkste Goudse aardewerkfabrieken. Tot voor de vestiging van het Nationaal Farmaceutisch Museum in De Moriaan, beheerde het museum een collectie pijpen en Gouds plateel. Deze collectie is overgegaan naar Museum Gouda. Het Nationaal Farmaceutisch Museum In december 2007 werd hier na een grondige verbouwing, het Nationaal Farmaceutisch Museum gevestigd. Het museum liet de geschiedenis van het geneesmiddel vanaf de 16e eeuw zien. Doel van het museum was om de geschiedenis van de farmacie voor een breed publiek museaal te tonen en om de ontwikkeling van geneesmiddelen te belichten. Het museum was een initiatief van een aantal apothekers in nauwe samenwerking met Museum Gouda en de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie. In de voor het publiek toegankelijke medicinale tuin aan de achterzijde van het museum stonden geneeskrachtige planten. In het museum waren de interieurs van de Kralingsche apotheek Ploeg en van de Goudse apotheek Grendel opgesteld. Het museum is in 2011 gesloten. In 2017 is het pand verkocht en kreeg een bestemming als particulier woonhuis.
- Tekstenobjecttekst
Uithangteken van 'De Moriaan' in Gouda
hout, verf
inv.nr. 26137 - tekst vaste opstelling NL (2020)
In de achttiende eeuw bevindt zich aan de Westhaven in Gouda een tabakswinkel: 'De Moriaan'. Op de gevel prijkt dit beeld van een ‘moor’. Roken wordt in die tijd namelijk geassocieerd met zwarte, tot slaaf gemaakte tabaksplukkers op plantages. Vandaag de dag voelt het ongemakkelijk of is het zelfs kwetsend. Het gaat hier overduidelijk om een stereotiepe verbeelding van een zwarte man. Dat geldt ook voor het beeldje ernaast en verschillende tabakspotten in deze vitrines. We laten deze voorwerpen bewust in het museum staan, vanwege de historische betekenis. Maar we willen de negatieve kanten van onze geschiedenis niet ontkennen.
