- Objectnummer53721
- TitelMaria Ten Hemelopneming.
- VervaardigerCrabeth, Wouter Pietersz. (II) (kunstenaar), Gouda
- Datum
1628
- Beschrijving
Maria Ten Hemelopneming. Schilderij met voorstelling van Maria die in de hemel wordt opgenomen. Maria is op de bovenste helft van het schilderij weergegeven, gekleed in een rood gewaad. Zij zit op een wolk en houdt haar armen naar boven uitgestrekt. De wolk wordt door putti ondersteund en naar boven gedragen. Op haar hoofd zijn stralen te zien, die een aureool representeren. Op de onderste helft van het schilderij zijn de twaalf apostelen weergegeven. Zij staan rondom een doodskist waar een witte doek op ligt met bloemen. Maria is uit deze doodskist naar de hemel gedragen. De apostelen hebben elk een andere houding en gezichtsexpressie en dragen ook elk andere kleuren gewaden. Op de voorgrond zijn een opengeslagen boek en twee sleutels geschilderd.
- Nu te zien in het museum
- Soort object
- CollectieReligie in Gouda
- TrefwoordenChristendom, Maria, Hemelvaart, apostel
- Materiaal
- Techniek
- Formaat
- lijst hoogte inclusief: 263.50 cm
lijst breedte inclusief: 214.70 cm
schilderij hoogte: 225.00 cm
schilderij breedte: 175.00 cm - Opschrift(en)
- soortsignatuur
- positievoorkant, linksonder
- inhoud{\rtf1\ansi\ansicpg1252\deff0\deflang1043{\fonttbl{\f0\fswiss\fprq2\fcharset0 Segoe UI;}} \viewkind4\uc1\pard\f0\fs18 Gualterius Crabeth F.\par }
- interpretatieF = fecit: gemaakt door Gualterius Crabeth.
- vertalinggemaakt
- soortdatering
- positievoorkant, linksonder
- inhoud{\rtf1\ansi\ansicpg1252\deff0\deflang1043{\fonttbl{\f0\fswiss\fprq2\fcharset0 Segoe UI;}} \viewkind4\uc1\pard\f0\fs18 Ao 1628\par }
- interpretatieAo = Anno: gemaakt in het jaar 1628.
- vertalingjaar
- Tentoonstelling(en)Vergaarbak der Ketters, religie en verdraagzaamheid in Gouda 1400-1795.1988-10-08 / 1989-01-09Museum Gouda
- LiteratuurHoogtepunten. Highlights.Sluijter-Seijffert, Nicolettepagina 28-29Tekst in Nederlands en Engels, met afbeelding in kleur.
- Kunst, twist en devotie. Goudse katholieke schuilkerken 1572-1795.Eck, Xander vanpagina 43Er wordt beschreven dat het schilderij in 1970 op de zolder van de pastorie is herontdekt door Jan Schouten, de toenmalige directeur van Museum het Catharinagasthuis.
- Vergaarbak der ketters. Religie en verdraagzaamheid in Gouda.Afgebeeld op pagina 28.
- Documentatie
Artikel 'Portretten op een contrareformatorisch altaarstuk: Wouter Pietersz. Crabeths Tenhemelopneming van Maria van 1628' door Rudie van Leeuwen (Korte Nijmeegse bijdragen in het tijdschrift Desipientia: Zin & Waan, 2007). https://www.academia.edu/38656210/Portretten_op_een_contrareformatorisch_altaarstuk_Wouter_Pietersz._Crabeths_Ten_Hemelopneming_van_Maria_uit_1628
Stedelijke Musea Gouda, jaarverslag 1984: Het grote doek 'Maria Hemelvaart' van Wouter Crabeth, bruikleen van de Oud Katholieke Parochie van de H. Johannes de Doper te Gouda, werd begin februari naar de restaurator Jan Diepraam te Amsterdam gebracht. De restauratie zal zeker 1,5 jaar in beslag nemen. Voor deze restauratie werd ons door het Ministerie van WVC een subsidie van 40% toegekend tot een maximum van f. 11.800,-. De directie van het Rijksmuseum was zo vriendelijk ons een door hen geheel gerestaureerd schilderij van Crabeth in bruikleen af te staan namelijk 'Ongelovige Thomas'. Het grote doek kreeg een waardige plaats in de grote grachtenzaal waar de overige 17 eeuwse kunst hangt.
Historisch Portret, opdrachtgever Petrus Purmerent is afgebeeld op dit schilderij met apostelen en Mariadevotie. Purmerent toont zeven vigers, verwijzend naar de zeven smarten of deugden van Maria. Ook Philippus Rovenius (als enige met onderkleed en boordje) is afgebeeld. De sleutel van Petrus verwijst naar de Pauselijke macht, het boek verwijst naar Paulus (samen stichters van de Katholieke kerk).
- Tekstentekst vaste opstelling NL (2021)
Dit monumentale altaarstuk maakt Wouter Crabeth (II) voor de huiskerk van priester Petrus Purmerent. Het is een typisch katholieke voorstelling, zoals je ook ziet bij De kroning van Maria hiertegenover. Maria wordt door engelen naar de hemel gedragen. Bij haar lege graf staan de apostelen bedroefd te kijken. Crabeth is sterk beïnvloed door de beroemde Italiaanse schilder Caravaggio. Dat zie je bijvoorbeeld aan de dramatische gebaren en de sterke licht-donkerwerking in het altaarstuk.
De hemelvaart van Maria
1628 | Wouter Crabeth (II) - tekst vaste opstelling ENG (2021)
Wouter Crabeth (II) made this monumental altarpiece for the clandestine house church of priest Petrus Purmerent. It is a typically Catholic image, much like The Coronation of Mary across from it. Mary is carried to the heavens by angels. The apostles are standing around her empty grave, their faces full of grief. Crabeth was profoundly influenced by the famous Italian painter Caravaggio. This is clear from the dramatic gestures and the powerful interplay between light and shadow in the altarpiece.
The Assumption of Mary
1628 | Wouter Crabeth (II) - tekst vaste opstelling NL (2015)
Ten hemel
Hier wordt Maria na haar overlijden in de hemel opgenomen. Zij reikt en kijkt verlangend naar boven en wordt al omgeven door goddelijk, goud licht. De apostelen zijn vol emotie, ieder op hun eigen manier. Eén van hen wijst naar de rozen, symbool voor Maria. De sleutels en de bijbel verwijzen naar de hemelpoort.
De opdrachtgever van dit schilderij is Petrus Purmerent. Deze pastoor komt begin zeventiende eeuw naar Gouda om er een schuilkerk te stichten. Daar maakt hij naam mee. Niet alleen slaagt hij er in om vele protestanten terug te bekeren, ook is hij een belangrijke opdrachtgever voor kunstwerken. Deze ‘Maria-ten-hemelopneming’ laat hij uitvoeren door de gerenommeerde schilder Wouter Crabeth, speciaal voor de schuilkerk ‘Johannes de Doper’. - tekst vaste opstelling ENG (2015)
Ascension
This work shows Mary’s ascent into heaven after her death. She longingly looks up and reaches for the sky, surrounded by a golden, heavenly glow. The apostles are overcome with emotion, each in his own way. One of them points to the roses, a symbol for Mary. The keys and the Bible are a reference to the gates of heaven.
This work was commissioned by Petrus Purmerent, a priest who arrived in Gouda in the early 17th century to found a clandestine church and converted countless Protestants. Moreover, he commissioned many artworks. For this ascension scene, which was displayed in the clandestine church of St John the Baptist, he relied on the skills of renowned painter Wouter Crabeth.
- tekst vaste opstelling NL (1998)
Wouter Crabeth de Jongere (Gouda 1594/5 - Gouda 1644)
De Tenhemelopneming van Maria
doek
Gesigneerd gedateerd: 'Gualterus Crabeth F. Ao 1628'
inv.nr. 06741
'Thans [1628] deed de Hr. Purmerend het deftig altaarstuk door Wouter Crabeth, Maria Hemelvaard, voor eene somme van 360 gulden, schilderen.' Het onderwerp is ongetwijfeld uitgekozen uit verering voor Maria maar ook als reactie op het Protestantisme. Crabeth is hier beïnvloed door werken die hij een paar jaar eerder in Rome en Bologna zal hebben gezien, vooral van de Carracci. De Hemelvaart is niet in de bijbel beschreven, maar wel in een paar boeken met legenden. Toen de apostelen drie dagen na de dood van Maria aan haar graf bijeenkwamen, verscheen Christus met de engel Michael die de ziel van Maria meebracht. Daarop zou de ziel direct in haar lichaam zijn overgegaan.
- tekst vaste opstelling ENG (1998)
Wouter Crabeth the Younger (Gouda 1594/5 - Gouda 1644)
The Assumption of the Virgin
canvas
Signed and dated 'Gualterus Crabeth F. Ao 1628'
inv.no. 06741
'At present [1628] Mr. Purmerend had painted the altarpiece by Wouter Crabeth, the Assumption of the Virgin for 360 guilders.' Undoubtedly, the subject was chosen as an expression of devotion to the Virgin and as a reaction to Protestantism. Crabeth relied on several works he must have seen in Rome and Bologna, especially by the Carracci. The story of the Assumption cannot be found in the bible, but it was recounted in several books of legends. When, three days after her death, the apostles gathered at the tomb of the Virgin, Christ appeared in the company of St. Michael who brought with him Her soul. Immediately, the soul went into the body of the Virgin.
- Credit lineBruikleen Oud-Katholieke Parochie van de H. Johannes de Doper, Gouda.

