1700 - 1799

Houder met vijf stuks pijpenmakersgereedschap. Houder van hout met vijf ronde gaatjes van verschillende grootte.
15199b: steelstempel met 'Goedewaagen Gouda'.
15199c: gereedschap vermoedelijk gebruikt bij het polijsten. Punt van agaatsteen.
15199d: gereedschap voor het ombuigen van de steel. Metalen stuk gereedschap is los geraakt van het heft. Hoort in elkaar te zitten.
15199e: gereedschap met een haak voor het strippen.
15199f: gereedschap voor het plaatsen van een hielmerk: een 'L' omgeven door een kroon en een lauwerkrans.
Het gereedschap is in gebruik geweest bij de Goudse pijpenfabriek Van der Want. Echter 15199b is een steelstempel met 'Goedewaagen Gouda'. (?)

15199a hoogte: 4.80 cm
15199a lengte: 22.00 cm
15199a diepte: 5.70 cm
15199b lengte: 14.10 cm
15199b diameter: 1.00 cm
15199c lengte: 12.60 cm
15199c diameter: 1.80 cm
15199d metaal lengte: 11.40 cm
15199d metaal diameter: 1.20 cm
15199d geheel lengte: 18.50 cm
15199d geheel diameter: 2.50 cm
15199d heft lengte: 11.50 cm
15199d heft diameter: 2.50 cm
15199e lengte: 14.00 cm
15199e diameter: 1.40 cm
15199f lengte: 8.00 cm
15199f diameter: 2.40 cm
geheel hoogte: 20.00 cm

Bij 15199c:

Bron: http://www.pipemuseum.nl/index.php?hm=2&sm=1&th=6&accact=12&item=156

Pijpenmakersgereedschap

De agaatsteen als kwaliteitssymbool

(...)

Zij werd in Gouda gebruikt voor het gladmaken van de pijpen. Het zogenaamde glazen van pijpen was al door de eerste generatie pijpenmakers bedacht en dateert al van voor het jaar 1600. In Gouda ontwikkelde dat gebruik zich tot op het hoogste niveau. De glaassteen werd het symbool van de mooiste en duurste pijp, de zogenaamde porceleijne kwaliteit.

Het glaaswerk werd door vrouwen verricht, die overigens meestal op leeftijd waren want het glazen was geen zwaar werk maar moest juist heel behoedzaam gebeuren. Deze zogeheten glaasters streken met de agaatsteen langs de leerdroge klei en dwongen daarmee de kleiplaatjes in één richting. Nadat de pijp was gebakken ontstond een prachtige glans. Soms werd die glans nog versterkt door het product met een beetje witte was na te wrijven.

In de pijpenmakerij werden de agaatstenen op naam uitgegeven. Een glaaster tekende voor ontvangst en de fabrikant wist precies hoeveel stenen er op zijn winkel in omloop waren. De aanschafprijs was hoog, zij waren het duurste stukje handgereedschap. De zorg om de stenen was dus gegrond. Of men overigens van glaassteen sprak om de werknemers in het ongewisse te houden over de kostbaarheid van de steen, is echter sterk de vraag.

(...)