Eind negentiende eeuw vindt men iets bijzonders achter het orgel van de Sint-Janskerk: drie panelen van prachtig houtsnijwerk. Dit reliëf met de doop van Christus is er een van. Of de reliëfs onderdeel uitmaken van bijvoorbeeld een preekstoel of het hoogaltaar, weten we niet.

De doop van Christus in de Jordaan 
circa 1552-1572 | Noordelijke Nederlanden 
bruikleen Rijksmuseum

In the late nineteenth century, something exceptional was found behind the organ of the Church of saint John: three beautifully carved wooden panels. This relief of the baptism of Christ was one of them. We do not know whether the reliefs were part of a larger construction, such as a pulpit or high altar, for example.

The baptism of Christ in the River Jordan 
around 1552-1572 | Northern Netherlands 
on loan from the Rijksmuseum

29.
Noordelijke Nederlanden
De doop van Christus in de Jordaan, circa 1552-1572
Bruikleen Rijksmuseum, Amsterdam


Na de brand in de Sint-Janskerk in 1552 krijgt de Leidse beeldhouwer Claes Jansz Poertgin de opdracht om een nieuwe hoogaltaar te maken. Dit reliëf met de Doop van Christus is mogelijk hiervan afkomstig. Samen met twee andere bewaard gebleven medaillons is het de enige tastbare herinnering aan het verdwenen altaar. De weergave van de figuren, de beweeglijkheid in de voorstelling en de hoekornamenten laten de invloed van de Italiaanse renaissance zien.

Bijzondere vondst

Eind negentiende eeuw vindt men achter het orgel van de Sint-Janskerk iets bijzonders: drie prachtige panelen van uitzonderlijk houtsnijwerk. Waarschijnlijk zijn ze gebruikt als versiering van een preekstoel. Het zijn, samen met het Paulusreliek, de enige voorwerpen van houtsnijkunst uit het midden van zestiende eeuw, die bewaard zijn gebleven in Gouda.

Dit paneel verbeeldt Jezus, die in de Jordaan wordt gedoopt door Johannes. Zij lijken elkaar diep in de ogen te kijken. De geest in de vorm van een duif daalt op Jezus neer, een engel kijkt toe. Zeer waarschijnlijk is er een vierde paneel verloren gegaan, de andere twee werken worden bewaard in het Rijksmuseum.

De doop van Christus in de Jordaan
Noordelijke Nederlanden 
Beschilderd eikenhout
Circa 1552 - 1572
Bruikleen Rijksmuseum, Amsterdam


A remarkable discovery


In the late 19th century, a remarkable discovery was made behind the organ of the Church of St John, consisting of three beautifully carved wooden panels. They were likely used to decorate a pulpit, and together with the relic of St Paul, they are the only mid-16th-century carved wood objects remaining in Gouda.


This panel depicts Jesus being baptised by John in the river Jordan. The two men seem to be gazing deep into each other’s eyes. The Holy Spirit, in the form of a dove, descends onto Jesus, while an angel watches over them. It is very likely that there was a fourth panel, which was lost. The other two panels are on display at the Rijksmuseum.


Northern Netherlands
Painted oak 
Ca. 1552 - 1572
On loan from Rijksmuseum, Amsterdam 

Noordelijke Nederlanden (Holland?), ca. 1535-40
De doop van Christus in de Jordaan
eikenhout, gepolychromeerd

Dit paneel behoort tot een reeks van vier die oorspronkelijk deel uitmaakten van de decoratie van een preekstoel. Een, met als onderwerp 'De uitstorting van de H. Geest' is verloren gegaan, de beide andere overgebleven werken bevinden zich in het Rijksmuseum en stellen 'De aanbidding der wijzen' en 'De H. Clemens ontdekt Sisinnius die zijn vrouw Theodora bespioneert' voor. De figuurstijl van het snijwerk lijkt op het werk van schilders als Jan van Scorel en Maarten van Heemskerck. Ondanks de uitgesproken stijl kunnen de reliëfs echter niet in verband worden gebracht met een bij naam bekende kunstenaar.

invnr 02016 (Bruikleen Amsterdam, Rijksmuseum)

Northern Netherlands (Holland?), ca. 1535-40
The Baptism of Christ
oak, polychromed

This panel is part of a series which originally consisted of four. One of these, 'The Descent of the Holy Ghost' is now lost. The remaining two are 'The Adoration of the Magi' and 'St. Clement discovers Sisinius spying on his Wife'. They are on display in the Rijksmuseum in Amsterdam. All were part of a cycle that once decorated a pulpit. They show a new sense of beauty in the depiction of the human figure, which brings to mind the work of the great Northern Renaissance painters such as Jan van Scorel and Maarten van Heemskerck. Despite their pronounced style the roundels cannot be attributed to any artist known by name.

invno 02016 (On loan, Amsterdam, Rijksmuseum)