1653

Grafbord van den Zeekapitein Joris Cornelisz van der Zaan. Tussen zwarte gladde plint en uitspringende, geprofileerde kroonlijst, rechthoekig paneel waarop opschrift.

geheel hoogte inclusief: 61.00 cm
geheel hoogte: 56.00 cm
geheel breedte: 109.30 cm

Pot, G.J.J., 'Gouda had tal van zeehelden. Hoe de stad in vroeger eeuwen haar grote figuren eerde', Goudsche Courant (27 augustus 1949).

Dolder-de Wit, Henny van, De St.-Janskerk te Gouda. Mensen en monumenten in een oude stadskerk (Amsterdam z.j. [1994]) 102-104.

Catalogus van het Stedelijk Museum te Gouda, 1885, catalogusummer 175b:

175. Negen graf borden (*) herkomstig uit de St Janskerk te Gouda, met zeven daarbij gevoegde oude degens, t. w. : 

b. van den zeekapitein (Joris) van der Saan (Zaan). 

Joris Cornz. van der Zaan, die reeds in 1641 als kapitein voorkomt, was een moedig scheepsbevelhebber. Immers werd hem den 8 Febr. 1642, voor welk bedrijf is niet gebleken, een gouden keten ter waarde van ƒ 409 — 6 vereerd. Omtrent zijne verdere krijgsverrichtingen vindt men alleen aangeteekend, dat hij den 11 Dec. 1652 een Engelsche prijs van 14 st. veroverde en dat hij in 1653 op een schip van 38 st. deelnam aan den driedaagschen zeeslag tusschen Tromp en Blake bij Portland, 28 Febr. — 2 Maart, in welken strijd hij na mannelijke verdediging sneuvelde. 

Men leze het tijdvers op het bord: 

(*) Om den bezoekers van het Museum eenigszins het belangrijke dezer Grafborden te doen opmerken, heeft de Commissie gemeend bij de vermelding van elk dier borden, omtrent den persoon dien het geldt, eenige historische en andere mededeelingen te moeten voegen. 
 
pagina 29 

Doe 't EngeLs gIer VoL rooC Vol. Vler
de Vr Voor de LeeV Most gaen
In 't VeChten 't leVen en 't LIIf Liet hIer
dIen zee heLt Vander Saan

Hij was te Gouda geboren evenals zijne broeders, de latere beroemde schout bij nacht Willem van der Zaan, gesneuveld 16 of 17 Maart 1669, en Huybert Cornelis van der Zaan, die tijdens den Eersten Engelschen Oorlog (1652 — 1654) den rang van kapitein ter zee bekleedde en vóór den 10 Aug. 1653 gesneuveld of overleden was.

Hij huwde te Gouda den 25 Oct. 1637 met Meynsje Maertens (de Lange) bij wie hij zes kinderen verwekte. Zijne weduwe mocht al deze kinderen gelukkig gehuwd zien en zich in een talrijk nakroost verheugen. Eene der dochters, Clara, trouwde den 27 April 1677 met haren neef Cornelis Huyberts van der Zaan, toenmaals kapitein ter zee, die, na den lande loffelijk te hebben gediend, tusschen 20 — 24 Febr. 1693 aan boord van zijn schip, liggende te Wight, overleed. De moeder overleed te Gouda, in April 1696.  De van der Zaans voerden als familie-wapen in blauw een steigerend zilveren paard rechts gekeerd.

-

Van de oude, verroeste en gansch geschonden degens, die vroeger bij de borden waren opgehangen, is het onmogelijk te bepalen tot welke borden zij behoord hebben. Drie daarvan zijn gemerkt; de eene Peter — Munich — fee, de andere Peter Bugel — Solingen — fec., en de derde Johannis Conini — Londini. Bij allen is te onderkennen dat zij uit de 17e eeuw afkomstig althans van meer of minder ouden datum zijn. 

Borden en degens zijn het eigendom van den heer C. J. C. Prince te Gouda, die ze welwillend in bruikleen aan het Museum heeft afgestaan.

Catalogus Tentoonstelling van Goudsche Oudheden, geopend den 27 Juli 1872, bij gelegenheid van het 600 jarig jubilé der stad.

pag 25:

872. 5 degens behoorende bij de grafborden der St. Jansk. Zie No. 136. Inzender: C.J.C. Prince

Pag. 26:

836. Grafborden uit de St. Janskerk van:
a. David Bondt.
b. Joost van Swansbel.
c. Van der Saen.
d. Laurens van Kerckhove.
e. Johan de Haen.
f. Meier.
g. Vlacq.
h. Middelland.
i. Verveen.

Inzender C.J.C. Prince